PROGRAM PROFILAKTYCZNO-WYCHOWAWCZY
Program
wychowawczo-profilaktycznyPublicznej Szkoły Podstawowej
im. Zofii Kossak- Szczuckiej w Dargobądzu
z oddziałem przedszkolnymrok szkolny 2026/2027
Informacja o trybie opracowania i uchwalenia programu
Okres obowiązywania
1 września 2026 r. - 31 sierpnia 2027 r.
Podmiot uchwalający
Rada Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną
Termin ustawowy
do 30 dni od dnia rozpoczęcia roku szkolnego
Podstawa diagnozy
coroczna diagnoza potrzeb rozwojowych, czynników chroniących i czynników ryzyka, obserwacje nauczycieli, wychowawców, wyniki nadzoru
Zakres organizacyjny
szkoła podstawowa; działania dla oddziału przedszkolnego ujęte w części dostosowanej do wieku dzieci
Program opracowano zgodnie z art. 26 ustawy - Prawo oświatowe. Rada rodziców uchwala go w porozumieniu z radą pedagogiczną na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Jeżeli porozumienie nie zostanie osiągnięte w terminie 30 dni od rozpoczęcia roku szkolnego, program ustala dyrektor w uzgodnieniu z organem sprawującym nadzór pedagogiczny; obowiązuje on do czasu uchwalenia programu w trybie ustawowym.
Spis treści
• I. Podstawa prawna
• II. Status i zakres programu w szkole z oddziałem przedszkolnym
• III. Założenia i zasady realizacji
• IV. Diagnoza potrzeb rozwojowych, czynników chroniących i czynników ryzyka
• V. Wnioski z nadzoru pedagogicznego wykorzystane w programie
• VI. Kierunki polityki oświatowej państwa 2026/2027
• VII. System wartości i sylwetka dziecka/absolwenta
• VIII. Cele programu
• IX. Szczegółowy harmonogram działań wychowawczo-profilaktycznych
• X. Treści dla oddziału przedszkolnego i poszczególnych etapów edukacyjnych
• XI. Działania skierowane do rodziców
• XII. Działania skierowane do nauczycieli i pracowników
• XIII. Współpraca ze środowiskiem
• XIV. Reagowanie w sytuacjach zagrożenia i kryzysu
• XV. Monitorowanie i ewaluacja
• XVI. Dokumentowanie i ochrona danych
• XVII. Postanowienia końcowe
I. Podstawa prawna
Lp.
Akt / dokument
Znaczenie dla programu
1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
w szczególności art. 48, art. 53, art. 70 i art. 72 - prawa rodziców, prawo do nauki i ochrona praw dziecka.
2
Konwencja o prawach dziecka
zasada dobra dziecka, poszanowanie godności, ochrona przed przemocą, prawo do rozwoju i wypowiedzi.
3
Ustawa z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 820 i 904)
w szczególności art. 1, art. 5, art. 26, art. 26a, art. 68 ust. 1 pkt 6, art. 84, art. 85 i art. 98 ust. 4.
4
Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2025 r. poz. 881 i 1019 oraz z 2026 r. poz. 203 i 319)
zasady oceniania i wspierająca funkcja oceny.
5
Ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939, z późn. zm., w tym Dz.U. z 2026 r. poz. 1004)
profilaktyka używania substancji psychoaktywnych i nowych substancji psychoaktywnych.
6
Rozporządzenie MEN z 18 sierpnia 2015 r. w sprawie działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1449)
diagnoza, działania uniwersalne, selektywne i wskazujące oraz współpraca z rodzicami.
7
Rozporządzenie MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1280, z późn. zm.)
rozpoznawanie potrzeb, indywidualizacja, pomoc uczniom i dzieciom oraz współpraca z rodzicami.
8
Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. z 2026 r. poz. 378)
zadania wychowawczo-profilaktyczne, kompetencje fundamentalne, wdrożenie w oddziale przedszkolnym oraz klasach I i IV.
9
Rozporządzenie Ministra Edukacji z 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania (Dz.U. z 2026 r. poz. 380)
organizacja nowej podstawy programowej i możliwość realizacji tygodnia projektowego.
10
Ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 110)
standardy ochrony małoletnich i procedury reagowania na krzywdzenie.
11
Rozporządzenie MENiS z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1604, z późn. zm.)
bezpieczne warunki pobytu, zajęć, wyjść, wycieczek i opieki.
12
Rozporządzenie MEN z 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 325)
preorientacja zawodowa w oddziale przedszkolnym, orientacja zawodowa w klasach I-VI oraz doradztwo w klasach VII-VIII.
13
Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027
osiem kierunków ogłoszonych przez Ministra Edukacji 27 maja 2026 r.
14
Statut szkoły, standardy ochrony małoletnich, szkolny zestaw programów nauczania, program wychowania przedszkolnego oraz procedury wewnętrzne
spójność działań i dostosowanie programu do warunków konkretnej szkoły.
15
Wyniki i wnioski ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego za rok 2025/2026 oraz plan nadzoru pedagogicznego na rok 2026/2027
źródło priorytetów, obszarów ryzyka, wskaźników i działań doskonalących.
II. Status i zakres programu w szkole z oddziałem przedszkolnym
Program stanowi podstawowy dokument określający działania wychowawcze i profilaktyczne szkoły podstawowej. Tworzy spójną całość ze szkolnym zestawem programów nauczania, statutem, planem pracy szkoły, planem nadzoru pedagogicznego, planami pracy wychowawców, planem pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz standardami ochrony małoletnich.
Działania dotyczące oddziału przedszkolnego są wyodrębnione i dostosowane do wieku, możliwości psychofizycznych oraz dominującej roli zabawy, relacji, ruchu i bezpośredniego doświadczenia. Program nie wprowadza szkolnych form pracy do wychowania przedszkolnego i nie zastępuje programu wychowania przedszkolnego.
Grupa
Zakres oddziaływań
Sposób ujęcia w dokumencie
Dzieci oddziału przedszkolnego
wychowanie, bezpieczeństwo, rozwój emocjonalno-społeczny, zdrowie, samodzielność, preorientacja zawodowa, profilaktyka krzywdzenia
odrębne zadania i treści oznaczone jako [ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY]
Uczniowie klas I-III
adaptacja szkolna, relacje, bezpieczeństwo, zdrowie, samoregulacja, podstawy higieny cyfrowej i orientacji zawodowej
zadania dostosowane do edukacji wczesnoszkolnej
Uczniowie klas IV-VI
sprawczość, relacje, profilaktyka przemocy i zachowań ryzykownych, zdrowie, uczenie się, odpowiedzialność cyfrowa
działania wychowawcze i profilaktyka uniwersalna
Uczniowie klas VII-VIII
zdrowie psychiczne, uzależnienia, kryzysy, doradztwo, egzamin, odpowiedzialność prawna i cyfrowa
profilaktyka uniwersalna, selektywna i - w razie potrzeby - wskazująca
Rodzice
współpraca, psychoedukacja, diagnoza, konsultacje, spójne reagowanie, wsparcie wychowawcze
działania informacyjne, edukacyjne i konsultacyjne
Nauczyciele i pracownicy
kompetencje wychowawcze, rozpoznawanie potrzeb i zagrożeń, reagowanie, pierwsza pomoc, bezpieczeństwo cyfrowe
szkolenia, narady, procedury, konsultacje i analiza przypadków
III. Założenia i zasady realizacji
• dobro dziecka i ucznia, poszanowanie godności, praw, prywatności i podmiotowości;
• uznanie pierwszoplanowej roli rodziców w wychowaniu oraz budowanie partnerskiej współpracy;
• połączenie wymagań ze wsparciem: jasne zasady, konsekwencja, informacja zwrotna i możliwość naprawienia błędu;
• dostosowanie działań do wieku i potrzeb - bez przenoszenia metod szkolnych do oddziału przedszkolnego;
• profilaktyka oparta na corocznej diagnozie i działaniach o możliwej do oceny skuteczności;
• pierwszeństwo działań systematycznych nad jednorazowymi akcjami;
• włączanie uczniów i - w sposób adekwatny - dzieci w podejmowanie decyzji, wybór i ocenę działań;
• spójność programu z pomocą psychologiczno-pedagogiczną i standardami ochrony małoletnich;
• ochrona danych osobowych oraz dokumentowanie tylko informacji niezbędnych;
• ocena efektów, a nie wyłącznie liczby wydarzeń i uczestników.
IV. Diagnoza potrzeb rozwojowych, czynników chroniących i czynników ryzyka
1. Źródła i metody diagnozy
Źródło / metoda
Zakres danych
wyniki i wnioski z nadzoru pedagogicznego
ustalenia kontroli, obserwacji, analizy dokumentacji i wspomagania nauczycieli
obserwacja pedagogiczna i diagnoza przedszkolna
rozwój, samodzielność, relacje, emocje, gotowość szkolna i potrzeby wsparcia dzieci
analiza sytuacji wychowawczej klas
frekwencja, zachowanie, konflikty, przemoc, cyberprzemoc, osiągnięcia, trudności i motywacja
ankiety uczniów, rodziców
poczucie bezpieczeństwa, dobrostan, relacje, obciążenie, higiena cyfrowa,
rozmowy i konsultacje
głos dzieci i uczniów, rodziców, wychowawców, specjalistów, pielęgniarki i pracowników niepedagogicznych
dokumentacja PPP
opinie, orzeczenia, IPET, WOPFU, ocena skuteczności pomocy i dostosowań
dane o zdarzeniach i interwencjach
wypadki, agresja, krzywdzenie, cyberprzemoc, procedury interwencyjne, skargi i sygnały
analiza aktywności i uczestnictwa
samorząd, wolontariat, projekty, zajęcia dodatkowe, ruch, frekwencja na WF i wyjściach
analiza zasobów środowiska
instytucje wspierające, oferta lokalna, dostęp do specjalistów, bariery komunikacyjne i społeczne
2. Ustalenia wstępne wynikające z nadzoru za rok 2025/2026
Obszar
Ustalenie
Wniosek do programu
Bezpieczeństwo i relacje
Działania profilaktyczne przynoszą efekty, jednak wymagają kontynuacji w zakresie przeciwdziałania wykluczeniu, przemocy rówieśniczej i cyberprzemocy. W oddziale przedszkolnym potrzebne jest dalsze rozwijanie empatii, współpracy i regulacji emocji.
Prowadzić działania systematycznie; wzmacniać rolę świadków i komunikację bez przemocy.
Zdrowie psychiczne
Rozpoznano uczniów z niską samooceną, obawą przed porażką i trudnościami w radzeniu sobie ze stresem..
Rozwijać odporność psychiczną, samoregulację, umiejętność proszenia o pomoc i procedury wsparcia w kryzysie.
Zdrowie i ruch
Realizowane są działania prozdrowotne, lecz obserwowana jest niska aktywność ruchowa dzieci w czasie wolnym.
Wprowadzić ruch jako stały element dnia, regulacji emocji, profilaktyki wad postawy i integracji.
Higiena cyfrowa i AI
Szkoła rozpoczęła działania edukacyjne; potrzebne są spójne zasady odpowiedzialnego korzystania z AI, ochrony danych i krytycznej analizy informacji.
Opracować zasady szkolne; w oddziale przedszkolnym ograniczać ekspozycję ekranową i wykorzystywać technologię głównie w pracy nauczyciela.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
Pomoc jest zorganizowana w sposób właściwy.
Każda forma pomocy ma cel, efekt, ocenę skuteczności i decyzję o kontynuacji lub modyfikacji.
Myślenie analityczne i projekty
Rozwijane są metody aktywizujące i interdyscyplinarne, lecz wymagają systematyczności i powiązania z codzienną praktyką.
Planować zabawy badawcze w oddziale przedszkolnym oraz zadania problemowe i projekty w szkole.
3. Czynniki chroniące i czynniki ryzyka
Kategoria
Czynniki chroniące
Czynniki ryzyka
Relacje
życzliwi dorośli, więź z rodziną, przynależność do grupy, wsparcie rówieśnicze
odrzucenie, konflikty, przemoc, samotność, brak zaufanej osoby
Funkcjonowanie emocjonalne
umiejętność nazywania emocji, samoregulacja, poczucie sprawczości
niska samoocena, lęk przed porażką, impulsywność, trudności w proszeniu o pomoc
Uczenie się
sukcesy, adekwatne wymagania, informacja zwrotna, zainteresowania
niepowodzenia, przeciążenie, brak motywacji, trudności niezdiagnozowane
Rodzina
zaangażowanie rodziców, spójne granice, otwarta komunikacja
kryzysy rodzinne, brak współpracy, niespójne wymagania, ograniczona dostępność dorosłych, niski odzew na prowadzone przez szkołę ankiety.
Cyfrowe środowisko
zasady domowe, krytyczne myślenie, aktywność off-line
nadmierny ekran, cyberprzemoc, patotreści, dezinformacja, niekontrolowane użycie AI
Zdrowie
ruch, sen, odżywianie, opieka zdrowotna, umiejętność udzielania pomocy
brak ruchu, przemęczenie, ryzykowne zachowania, substancje psychoaktywne
Środowisko szkoły
jasne procedury, szybka reakcja, dostępni specjaliści, standardy ochrony
niejednolite reagowanie, brak przepływu informacji, luki w nadzorze i dokumentowaniu
V. Wnioski z nadzoru pedagogicznego wykorzystane w programie
Lp.
Wniosek
Przełożenie na program
1
Wzmocnić jakość oceniania i informacji zwrotnej.
Warsztaty, standard informacji zwrotnej, obserwacje zajęć, analiza dokumentacji i głosu uczniów.
2
Rozwijać odporność psychiczną, samoocenę i strategie radzenia sobie ze stresem.
Zajęcia wychowawcze, trening umiejętności, konsultacje, wsparcie specjalistów i działania w klasach egzaminacyjnych.
4
Kontynuować profilaktykę przemocy, cyberprzemocy i wykluczenia.
Programy systematyczne, procedury interwencji, praca ze świadkami, działania antydyskryminacyjne.
5
Zwiększyć spójność pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Pełny udział nauczycieli, ocena skuteczności, realne dostosowania i współpraca z rodzicami.
7
Rozwijać higienę cyfrową, krytyczne myślenie i odpowiedzialne korzystanie z AI.
Zasady szkolne, edukacja wszystkich grup, ochrona danych, prawa autorskie, aktywność off-line.
8
Zwiększyć sprawczość uczniów.
Konsultacje, samorząd, wolontariat, projekty społeczne, informacja o sposobie wykorzystania propozycji uczniów.
10
W oddziale przedszkolnym prowadzić różnorodność ruchu i aktywności na świeżym powietrzu.
Codzienny ruch, zabawy sensoryczne, regulacyjne, profilaktyka wad postawy i współpraca.
11
W oddziale przedszkolnym pogłębić pracę z emocjami i zachowaniami trudnymi.
Komunikacja bez przemocy, kręgi, zabawy społeczne, techniki wyciszające, konsultacje z rodzicami.
12
Rozwijać myślenie badawcze i analityczne od wychowania przedszkolnego.
Bank doświadczeń, zabaw matematycznych i konstrukcyjnych; projekty i zadania problemowe w szkole.
13
Badać skuteczność upowszechniania standardów ochrony małoletnich.
Dostosowany przekaz dla dzieci i uczniów, ankiety dla rodziców i nauczycieli, sprawdzenie znajomości dróg pomocy.
14
Przygotować spójne wsparcie przejścia z oddziału przedszkolnego do klasy I.
Wymiana informacji zgodna z prawem, współpraca nauczycieli i rodziców.
15
Powiązać doskonalenie nauczycieli z praktycznym wdrożeniem.
Po szkoleniu: dzielenie się dobrymi praktykami.
VI. Kierunki polityki oświatowej państwa 2026/2027
Kierunek
Zastosowanie w programie
1. Reforma26. Kompas Jutra
wdrażanie nowej podstawy w oddziale przedszkolnym i klasach I oraz IV; kultura szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej.
2. Odporność społeczna
patriotyzm, obywatelskość, postawy prospołeczne, bezpieczeństwo własne i innych, wolontariat i samorządność.
3. Edukacja zdrowotna
zdrowy styl życia, ruch, odpowiedzialne zachowania prozdrowotne, pierwsza pomoc; w oddziale przedszkolnym - nawyki i bezpieczeństwo.
4. Higiena cyfrowa i AI
aktywność off-line, bezpieczeństwo w sieci, krytyczne myślenie, odpowiedzialne korzystanie z AI i ZPE; w oddziale przedszkolnym - ograniczenie ekranów.
5. Rozpoznawanie potrzeb i współpraca z rodzicami
ocena funkcjonowania w środowisku, pomoc psychologiczno-pedagogiczna, spójność wsparcia każdego dziecka i ucznia.
6. Uzależnienia behawioralne, przemoc i zdrowie psychiczne
profilaktyka, interwencja, pomoc w kryzysach, ochrona przed krzywdzeniem i wsparcie relacji.
7. Decyzje edukacyjno-zawodowe
preorientacja w oddziale przedszkolnym, orientacja w klasach I-VI i doradztwo w klasach VII-VIII.
8. Ciekawość i aktywność poznawcza
interdyscyplinarność, praca projektowa, ocenianie kształtujące, informacja zwrotna, zabawy badawcze i samodzielność.
VII. System wartości i sylwetka dziecka/absolwenta
1. Wartości wspólnoty
• godność i szacunek
• prawda i uczciwość
• odpowiedzialność i bezpieczeństwo
• wolność połączona z odpowiedzialnością
• zdrowie i dobrostan
• współpraca i solidarność
• patriotyzm i troska o wspólnotę
• otwartość na różnorodność
• ciekawość, rzetelność i krytyczne myślenie
• sprawczość, wytrwałość i rozwój
2. Sylwetka dziecka kończącego oddział przedszkolny
Obszar
Oczekiwany sposób funkcjonowania dziecka
Bezpieczeństwo
rozpoznaje podstawowe zagrożenia, zna zasady bezpiecznego zachowania i wie, do kogo zwrócić się o pomoc.
Relacje
nawiązuje relacje, współpracuje, respektuje proste zasady, próbuje rozwiązywać konflikty z pomocą dorosłego.
Emocje
nazywa podstawowe emocje, korzysta z prostych sposobów wyciszenia i komunikuje potrzeby.
Samodzielność
podejmuje adekwatne decyzje, dba o rzeczy i miejsce zabawy, wykonuje czynności samoobsługowe na miarę możliwości.
Zdrowie i ruch
chętnie uczestniczy w ruchu, zna podstawowe nawyki higieniczne i zdrowotne.
Ciekawość
zadaje pytania, eksperymentuje, klasyfikuje, porównuje i podejmuje próby wnioskowania.
Wspólnota
zna wybrane symbole narodowe i lokalne, szanuje innych i uczestniczy w działaniach na rzecz grupy.
Świat zawodów
rozpoznaje wybrane zawody i potrafi opowiedzieć o swoich zainteresowaniach.
3. Model absolwenta szkoły podstawowej
Cecha
Oczekiwany sposób funkcjonowania absolwenta
Odpowiedzialność
przewiduje skutki decyzji, dotrzymuje ustaleń, potrafi naprawić błąd i przyjąć informację zwrotną.
Bezpieczeństwo
dba o bezpieczeństwo własne i innych, reaguje na krzywdzenie i zna drogi uzyskania pomocy.
Relacje
komunikuje się z szacunkiem, współpracuje, rozwiązuje konflikty i sprzeciwia się wykluczeniu.
Zdrowie
podejmuje decyzje służące zdrowiu fizycznemu i psychicznemu, zna zasady pierwszej pomocy.
Cyfrowa odpowiedzialność
chroni prywatność, weryfikuje informacje, rozumie ryzyka AI i nie krzywdzi innych w sieci.
Uczenie się
wyznacza cele, korzysta z informacji zwrotnej, zna strategie uczenia się i potrafi prosić o wsparcie.
Obywatelskość
szanuje dziedzictwo, uczestniczy w życiu wspólnoty, rozumie prawa i obowiązki.
Sprawczość
podejmuje inicjatywy, uczestniczy w konsultacjach, projektach, samorządzie i wolontariacie.
Różnorodność
szanuje różnice, rozpoznaje uprzedzenia i zachowania dyskryminacyjne.
Przyszłość
rozpoznaje zainteresowania i mocne strony oraz podejmuje świadome decyzje edukacyjne.
VIII. Cele programu
1. Cel główny
Tworzenie bezpiecznego, wymagającego, wspierającego i przyjaznego środowiska, w którym każde dziecko i uczeń rozwija się poznawczo, emocjonalnie, społecznie, fizycznie i moralnie, uczy się odpowiedzialności, buduje odporność psychiczną oraz otrzymuje adekwatne wsparcie we współpracy szkoły z rodziną.
2. Cele szczegółowe
1. budowanie kultury godności, szacunku, dialogu, odpowiedzialności i jasnych granic;
2. wzmacnianie bezpieczeństwa fizycznego, emocjonalnego, społecznego i cyfrowego;
3. rozwijanie samoregulacji, odporności psychicznej, samooceny i umiejętności proszenia o pomoc;
4. zapobieganie przemocy, cyberprzemocy, wykluczeniu, dyskryminacji i zachowaniom autoagresywnym;
5. profilaktyka uzależnień behawioralnych, używania substancji psychoaktywnych i innych zachowań ryzykownych;
6. promowanie ruchu, zdrowego stylu życia, snu, higieny, zdrowego żywienia i pierwszej pomocy;
7. rozwijanie higieny cyfrowej, krytycznego myślenia, aktywności off-line i odpowiedzialnego korzystania z AI;
8. zwiększanie sprawczości dzieci i uczniów, samorządności, wolontariatu i udziału w decyzjach;
9. kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich, prospołecznych i odpowiedzialności za wspólnotę;
10. wspieranie ciekawości, myślenia analitycznego, pracy projektowej i informacji zwrotnej;
11. wczesne rozpoznawanie potrzeb i zapewnianie skutecznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
12. wzmacnianie współpracy z rodzicami i instytucjami środowiska;
13. wspieranie przejścia dziecka z oddziału przedszkolnego do klasy I;
14. przygotowanie do świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych;
15. ocena skuteczności programu na podstawie danych i mierzalnych wskaźników.
IX. Szczegółowy harmonogram działań wychowawczo-profilaktycznych
1. Szkoła wymagająca, wspierająca i przyjazna - Reforma26, adaptacja i kultura uczenia się
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Zapewnić łagodne wejście dzieci do oddziału przedszkolnego i uczniów klas I oraz IV w nowe warunki; oczekiwany efekt: mniejsze napięcie i znajomość zasad.
Podstawa prawna: art. 1 i art. 68 ust. 1 pkt 6 PO; PP 2026; kierunek 1.
dni adaptacyjne, zwiedzanie, zabawy integracyjne, kontrakt grupy/klasy, opiekun rówieśniczy
OP, I, IV
wychowawcy, pedagog/psycholog
wrzesień; ankieta/obserwacja poczucia bezpieczeństwa
2
Wprowadzać jasne, zrozumiałe zasady i konsekwencje naprawcze; efekt: spójne reagowanie dorosłych.
Podstawa prawna: art. 98 PO; art. 6 KN; PP 2026.
zasady grupowe i klasowe, rozmowy naprawcze, mediacje, modelowanie zachowań
wszyscy
nauczyciele i pracownicy
cały rok; analiza incydentów i skarg
3
Rozwijać sprawczość i możliwość wyboru; efekt: dzieci i uczniowie podejmują adekwatne decyzje.
Podstawa prawna: art. 85 PO; PP 2026; kierunki 1 i 8.
wybór aktywności, dyżury, konsultacje, budżet/mini-projekty klasowe, samorząd
OP, I-VIII
wychowawcy, opiekun SU
cały rok; liczba inicjatyw i informacja zwrotna
4
Wspierać kulturę uczenia się i prawo do błędu; efekt: wzrost motywacji i gotowości do poprawy.
Podstawa prawna: art. 44b ust. 3 UoSO; PP 2026; kierunek 8.
cele w języku ucznia, kryteria sukcesu, samoocena, informacja zwrotna, portfolio
I-VIII
nauczyciele
cały rok; obserwacje i ankiety
5
Koordynować obciążenie uczniów; efekt: zachowanie proporcji między nauką, odpoczynkiem i zainteresowaniami.
Podstawa prawna: art. 85 ust. 5 pkt 3 PO; statut szkoły.
kalendarz sprawdzianów, uzgodnienia zespołu, analiza prac domowych, konsultacje uczniów
IV-VIII
zespoły oddziałowe, wychowawcy
miesięcznie; brak kumulacji i spadek skarg
6
Zapewnić płynne przejście z oddziału przedszkolnego do klasy I; efekt: ciągłość wsparcia bez etykietowania.
Podstawa prawna: art. 31 i art. 68 PO; PP 2026; RODO.
spotkania nauczycieli, zajęcia otwarte, informacje dla rodziców, działania adaptacyjne
OP i przyszła kl. I
dyrektor, nauczyciele OP i I
II okres; obserwacja adaptacji
2. Odporność społeczna, patriotyzm, obywatelskość i działania prospołeczne
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Budować przynależność do grupy, klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej.
Podstawa prawna: art. 1 PO; PP 2026; kierunek 2.
rytuały grupowe, święto patronki, poznawanie regionu, projekty lokalne
OP, I-VIII
wychowawcy, nauczyciele
cały rok; frekwencja i zaangażowanie
2
Kształtować postawy patriotyczne bez schematyzmu i z uwzględnieniem wieku.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 2.
symbole, pieśni, miejsca pamięci, historie rodzinne, projekty badawcze i debaty
OP, I-VIII
nauczyciele historii, edukacji wczesnoszkolnej, OP
zgodnie z kalendarzem; refleksja uczestników
3
Rozwijać wolontariat i wrażliwość na potrzeby innych.
Podstawa prawna: art. 85 ust. 6-7 PO; PP 2026.
akcje pomocowe, pomoc koleżeńska, współpraca z organizacjami,
I-VIII; proste działania w OP
opiekun wolontariatu, SU, wychowawcy
cały rok; udział i opis efektu
4
Uczyć odpowiedzialnego reagowania w sytuacji zagrożenia.
Podstawa prawna: art. 68 ust. 1 pkt 6 PO; BHP; kierunek 2.
ćwiczenia ewakuacyjne, numery alarmowe, scenki, podstawy reagowania jako świadek
OP, I-VIII
nauczyciele, koordynator bezpieczeństwa
co najmniej raz w okresie; sprawdzenie wiedzy
5
Zwiększyć realną partycypację uczniów.
Podstawa prawna: art. 85 PO; kierunek 2.
konsultacje, debaty, informowanie o rozpatrzeniu wniosków, spotkania SU i wolontariatu
IV-VIII
dyrektor, opiekun SU
liczba wdrożonych propozycji w roku szkolnym
6
Rozwijać odporność społeczną i współpracę w sytuacji trudnej.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 2.
gry zespołowe, projekty wymagające współdziałania, ćwiczenia rozwiązywania problemów
OP, I-VIII
wychowawcy
cały rok; obserwacja współpracy
3. Zdrowie fizyczne, psychiczne, edukacja zdrowotna i pierwsza pomoc
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Zapewnić codzienną, różnorodną aktywność ruchową, szczególnie w oddziale przedszkolnym i klasach I-III.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 3; BHP.
ruch na świeżym powietrzu, zabawy sensoryczne, taniec, ćwiczenia śródlekcyjne, aktywne przerwy
OP, I-III
nauczyciele OP, I-III, WF
codziennie; obserwacja aktywności
2
Kształtować zdrowe nawyki: sen, żywienie, higiena, odpoczynek i równowaga.
Podstawa prawna: art. 1 PO; PP 2026; kierunek 3.
zajęcia, warsztaty, projekty, współpraca z pielęgniarką i rodzicami
OP, I-VIII
wychowawcy, nauczyciele edukacji zdrowotnej
cały rok; obserwacje
3
Rozwijać umiejętność rozpoznawania emocji i samoregulacji.
Podstawa prawna: PPP; kierunek 6.
krąg emocji, skale nastroju, oddech, przerwy regulacyjne, trening uważności bez przymusu
OP, I-VIII
wychowawcy, psycholog/pedagog
systematycznie; obserwacja i samoocena
4
Wzmacniać odporność psychiczną, samoocenę i strategie uczenia się.
Podstawa prawna: art. 26 PO; PPP; kierunek 6.
warsztaty, rozmowy indywidualne, praca z porażką, przygotowanie do egzaminu
IV-VIII
psycholog, pedagog, wychowawcy
Rok szkolny okres; ankieta dobrostanu
5
Uczyć pierwszej pomocy i odpowiedzialnego wezwania pomocy.
Podstawa prawna: art. 68 ust. 1 pkt 6 PO; PP 2026; kierunek 3.
ćwiczenia praktyczne, numery alarmowe, pozycja bezpieczna, RKO adekwatnie do wieku
OP, I-VIII
nauczyciele przeszkoleni, ratownik
co najmniej raz w roku; demonstracja umiejętności
6
Monitorować frekwencję na WF, zwolnienia i bariery udziału.
Podstawa prawna: art. 68 PO; kierunek 3.
analiza danych, rozmowy, dostosowanie aktywności, współpraca z rodzicami
IV-VIII
dyrektor, nauczyciele WF
co okres; zmniejszenie nieuzasadnionej absencji
7
Zapewnić dostęp do pomocy w kryzysie psychicznym.
Podstawa prawna: art. 68 ust. 1 pkt 6 PO; PPP; SOM.
jasna ścieżka zgłoszenia, rozmowa, ocena ryzyka, kontakt z rodzicem i specjalistą, dokumentacja
I-VIII
dyrektor, psycholog/pedagog
niezwłocznie; zgodność z procedurą
4. Higiena cyfrowa, aktywność off-line, bezpieczeństwo w sieci i odpowiedzialne korzystanie z AI
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Opracować i upowszechnić szkolne zasady korzystania z AI i narzędzi cyfrowych.
Podstawa prawna: art. 68 PO; kierunek 4; RODO.
kodeks, przykłady dozwolonego użycia, oznaczanie wsparcia AI, ochrona danych i praw autorskich
IV-VIII, nauczyciele, rodzice
zespół ds. cyfryzacji, dyrektor
I okres; znajomość zasad
2
Rozwijać krytyczne myślenie i weryfikację informacji.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 4.
porównywanie źródeł, fact-checking, rozpoznawanie reklam, manipulacji i treści generowanych
I-VIII
nauczyciele wszystkich przedmiotów
cały rok; zadania praktyczne
3
Zapobiegać cyberprzemocy i uczyć odpowiedzialności świadka.
Podstawa prawna: art. 26 i 68 PO; SOM; kierunek 6.
scenariusze, procedura zgłoszenia, zabezpieczanie dowodów, pomoc osobie pokrzywdzonej
III-VIII, rodzice
wychowawcy, pedagog, informatyk
co najmniej raz w okresie; liczba zgłoszeń i czas reakcji
4
Promować równowagę cyfrową i aktywność off-line.
Podstawa prawna: kierunek 4; PP 2026.
dni/wyzwania bez ekranu, ruch, czytanie, hobby, rozmowy o śnie i koncentracji
OP, I-VIII
wychowawcy, biblioteka, WF
cyklicznie; samoocena czasu ekranowego
5
Chronić dzieci w oddziale przedszkolnym przed nadmierną ekspozycją ekranową.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 4.
pierwszeństwo zabawy, ruchu i doświadczenia; narzędzia cyfrowe głównie do przygotowania pracy nauczyciela
OP
nauczyciele OP, rodzice
cały rok; obserwacja praktyki
6
Wykorzystywać ZPE i technologie w sposób celowy metodycznie.
Podstawa prawna: kierunek 4; PP 2026.
dobór zasobów do celu, dostępność, ocena jakości i bezpieczeństwa materiałów
I-VIII
nauczyciele
cały rok; obserwacje i analiza materiałów
7
Wspierać rodziców w ustalaniu domowych zasad cyfrowych.
Podstawa prawna: art. 26 PO; kierunek 4.
warsztaty, materiały, konsultacje, model rodzinnego kontraktu
rodzice
pedagog, psycholog, informatyk
I okres; ankieta rodziców
5. Rozpoznawanie potrzeb, edukacja włączająca, pomoc psychologiczno-pedagogiczna i współpraca z rodzicami
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Ujednolicić formułowanie wniosków z obserwacji i diagnozy dzieci.
Podstawa prawna: PP 2026; PPP; plan nadzoru.
arkusz: potrzeba - działanie - częstotliwość - odpowiedzialny - efekt
OP
nauczyciele OP, specjaliści
wrzesień/październik i okresowo; kompletność wniosków
2
Zapewnić wczesne rozpoznawanie potrzeb i barier uczniów.
Podstawa prawna: art. 26 PO; PPP; kierunek 5.
obserwacja, rozmowy, analiza osiągnięć i funkcjonowania, konsultacje zespołu
I-VIII
nauczyciele, wychowawcy, specjaliści
cały rok; czas od sygnału do wsparcia
3
Zwiększyć realność dostosowań i indywidualizacji.
Podstawa prawna: PPP; rozporządzenie o kształceniu specjalnym.
karta dostosowań, obserwacje, analiza prac i oceniania, konsultacje z rodzicami
OP, I-VIII
wszyscy nauczyciele
cały rok; ocena skuteczności
4
Zapewnić pełny udział nauczycieli w IPET i WOPFU.
Podstawa prawna: rozporządzenie o kształceniu specjalnym; PPP.
dokumentacja, podpisy nauczycieli, uczestnictwo nauczycieli w spotkaniach.
uczniowie z orzeczeniami
koordynator zespołu, nauczyciele
zgodnie z terminami; 100% udziału
5
Wprowadzić okresową ocenę skuteczności pomocy.
Podstawa prawna: PPP; art. 68 PO.
cel, działania, dane, postęp/brak postępu, modyfikacja lub zakończenie
OP, I-VIII
specjaliści i nauczyciele
co najmniej dwa razy w roku; decyzja zespołu
7
Wspierać uczniów i rodziny z doświadczeniem migracji.
Podstawa prawna: art. 165 PO; PPP; kierunek 5.
diagnoza językowa i emocjonalna, asystent, materiały dostępne językowo, integracja
OP, I-VIII
wychowawcy, specjaliści, asystent
cały rok; postęp i frekwencja
8
Zapewnić dostępność i przeciwdziałać dyskryminacji.
Podstawa prawna: art. 1 PO; ustawa o dostępności; SOM.
dostosowanie komunikacji, przestrzeni i materiałów; edukacja o różnorodności
OP, I-VIII
dyrektor, nauczyciele
cały rok; analiza barier i incydentów
6. Profilaktyka przemocy, uzależnień behawioralnych, substancji psychoaktywnych i zachowań ryzykownych
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Upowszechnić zasady standardów ochrony małoletnich w formie zrozumiałej dla wieku.
Podstawa prawna: ustawa o ochronie małoletnich, Dz.U. 2026 poz. 110.
obrazki, scenki, plakaty, lekcje, quizy, przypominanie osób zaufanych i dróg zgłoszenia
OP, I-VIII
zespół SOM, wychowawcy
wrzesień i okresowo; sprawdzenie znajomości
2
Prowadzić systematyczną profilaktykę przemocy rówieśniczej.
Podstawa prawna: art. 26 PO; kierunek 6.
programy o potwierdzonej skuteczności, trening empatii, komunikacja bez przemocy, mediacje
OP, I-VIII
wychowawcy, pedagog/psycholog
cały rok; liczba i charakter incydentów
3
Zapobiegać uzależnieniom behawioralnym.
Podstawa prawna: art. 26 PO; kierunek 6.
zajęcia o mechanizmach nawyku, grach, social media, zakupach, aktywności off-line
IV-VIII, rodzice
pedagog, psycholog, wychowawcy
I i II okres; ankieta zachowań
4
Prowadzić profilaktykę używania substancji psychoaktywnych adekwatnie do wieku.
Podstawa prawna: art. 26 ust. 2 PO; rozporządzenie Dz.U. 2020 poz. 1449; UoPN.
umiejętności życiowe, odmawianie, fakty o ryzyku, konsultacje dla rodziców
V-VIII
specjaliści, wychowawcy
zgodnie z diagnozą; wiedza i postawy
5
Realizować profilaktykę selektywną i wskazującą w razie rozpoznanego ryzyka.
Podstawa prawna: rozporządzenie Dz.U. 2020 poz. 1449; PPP.
indywidualny plan wsparcia, kontakt ze specjalistą, współpraca z rodziną i instytucjami
osoby/grupy ryzyka
dyrektor, psycholog/pedagog
według potrzeb; realizacja planu
6
Wzmacniać rolę świadka i bezpieczne zgłaszanie.
Podstawa prawna: SOM; art. 68 ust. 1 pkt 6 PO.
ćwiczenia: zatrzymaj - odejdź - powiedz;
OP, I-VIII
wychowawcy
cały rok; wiedza i gotowość reagowania
7
Zapewnić działania naprawcze po zdarzeniu, nie tylko sankcję.
Podstawa prawna: statut; SOM; art. 26 PO.
ochrona pokrzywdzonego, praca ze sprawcą, wsparcie świadków, odbudowanie bezpieczeństwa
I-VIII
dyrektor, wychowawca, specjaliści
po każdym zdarzeniu; ocena bezpieczeństwa
7. Doradztwo edukacyjno-zawodowe i przygotowanie do świadomych decyzji
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Rozwijać preorientację zawodową poprzez zabawę i kontakt ze światem pracy.
Podstawa prawna: art. 26a PO; rozporządzenie Dz.U. 2019 poz. 325.
kąciki tematyczne, spotkania, wycieczki, zabawy w role, rozmowy o zainteresowaniach
OP
nauczyciele OP, rodzice
cały rok; portfolio zainteresowań
2
Kształtować pozytywne postawy wobec pracy i rozpoznawać zainteresowania.
Podstawa prawna: art. 26a PO; rozporządzenie o doradztwie.
projekty, prezentacje zawodów, wizyty, zadania praktyczne
I-VI
nauczyciele, wychowawcy
cały rok; udział i refleksja
3
Zapewnić procesowe doradztwo w klasach VII-VIII.
Podstawa prawna: art. 26a i art. 109 ust. 6 PO.
zajęcia, diagnoza zainteresowań, informacje o szkołach, konsultacje ucznia i rodzica
VII-VIII
doradca zawodowy, wychowawcy
zgodnie z programem; komplet działań
4
Łączyć wolontariat, talenty i projekty z refleksją o przyszłości.
Podstawa prawna: kierunek 7; PP 2026.
portfolio osiągnięć, rozmowy mentorskie, prezentacje kompetencji
IV-VIII
wychowawcy, opiekun wolontariatu
cały rok; portfolio ucznia
5
Włączać rodziców i środowisko lokalne.
Podstawa prawna: art. 26a PO; kierunek 7.
spotkania z przedstawicielami zawodów, wizyty, informacje o ścieżkach
OP, I-VIII
doradca, wychowawcy
minimum 2 działania rocznie
6
Przeciwdziałać stereotypom zawodowym.
Podstawa prawna: art. 1 PO; rozporządzenie o doradztwie.
przykłady różnorodnych ról, analiza stereotypów płciowych i społecznych
OP, I-VIII
nauczyciele
cały rok; refleksja uczniów
8. Ciekawość poznawcza, interdyscyplinarność, praca projektowa i krytyczne myślenie
Lp.
Zadanie i oczekiwany efekt
Formy realizacji
Adresaci
Odpowiedzialni
Termin / wskaźnik
1
Rozwijać ciekawość i myślenie badawcze od oddziału przedszkolnego.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 8.
doświadczenia, pytania dzieci, obserwacje, konstrukcje, klasyfikowanie, przewidywanie
OP
nauczyciele OP
co tydzień; dokumentacja aktywności w dziennikach
2
Planować zadania problemowe i interdyscyplinarne.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 8.
projekty, badanie danych, wyjścia terenowe, zadania praktyczne
I-VIII
zespoły nauczycielskie
minimum jeden projekt/okres
3
Wykorzystywać tydzień projektowy zgodnie z możliwościami szkoły.
Podstawa prawna: rozporządzenie Dz.U. 2026 poz. 380; PP 2026.
problem lokalny, praca zespołowa, prezentacja, refleksja i ewaluacja
IV-VIII
dyrektor, zespoły
termin ustalony w planie pracy; produkt projektu
4
Uczyć zadawania pytań, argumentowania i korzystania ze źródeł.
Podstawa prawna: PP 2026; kierunek 8.
dyskusje, analiza źródeł, debaty, notatki badawcze, biblioteka
III-VIII
nauczyciele
cały rok; prace uczniów
5
Stosować informację zwrotną, samoocenę i ocenę koleżeńską adekwatnie do wieku.
Podstawa prawna: art. 44b UoSO; PP 2026.
język wysiłku i strategii, kryteria sukcesu, refleksja końcowa
OP - opisowo; I-VIII
nauczyciele
cały rok; obserwacje
6
Upowszechniać dobre praktyki nauczycieli.
Podstawa prawna: art. 6 pkt 3a KN; plan nadzoru.
zajęcia otwarte, obserwacje koleżeńskie, bank scenariuszy, krótkie omówienia
nauczyciele
liderzy zespołów, dyrektor
minimum 2 razy/rok; wdrożenia
7
Wspierać uczniów uzdolnionych i zainteresowanych.
Podstawa prawna: PPP; art. 1 PO.
koła, konkursy, opieka mentora, indywidualne projekty
I-VIII
nauczyciele
cały rok; udział i osiągnięcia
X. Treści dla oddziału przedszkolnego i poszczególnych etapów edukacyjnych
Oddział przedszkolny
Obszar
Minimalny zakres treści
Bezpieczeństwo i ochrona
bezpieczna zabawa, zasady odbioru, osoby zaufane, „złe tajemnice”, proszenie o pomoc, numery alarmowe.
Emocje i relacje
nazywanie emocji, współpraca, dzielenie się, granice ciała, zgoda, reakcja na krzywdzenie, proste mediacje.
Samodzielność i sprawczość
wybór, dyżury, samoobsługa, porządkowanie, podejmowanie prób i prawo do błędu.
Zdrowie i ruch
codzienny ruch, higiena, zdrowe jedzenie, odpoczynek, bezpieczeństwo w ruchu drogowym i pierwsza pomoc.
Cyfrowe środowisko
ograniczenie ekranów, rozmowa o zdjęciach i prywatności, aktywność off-line, bezpieczne korzystanie z urządzeń z dorosłym.
Wspólnota i patriotyzm
symbole narodowe, tradycje, region, szacunek dla innych kultur, działania na rzecz grupy.
Ciekawość i uczenie się
pytania, eksperymenty, obserwacje, liczenie, klasyfikowanie, opowiadanie o własnym sposobie działania.
Preorientacja zawodowa
zawody w otoczeniu, role społeczne, zainteresowania, szacunek do każdej uczciwej pracy.
Klasy I-III
Obszar
Minimalny zakres treści
Bezpieczeństwo
zasady szkolne i drogowe, reagowanie na przemoc, osoby zaufane, standardy ochrony małoletnich.
Emocje
rozpoznawanie emocji, samoregulacja, komunikat „ja”, proszenie o pomoc.
Relacje
współpraca, rozwiązywanie konfliktów, empatia, odpowiedzialność świadka.
Zdrowie
ruch, sen, higiena, żywienie, pierwsza pomoc, odpoczynek.
Cyfrowe bezpieczeństwo
prywatność, hasła, czas ekranowy, nieznajomi w sieci, zgłaszanie niepokojących treści.
Uczenie się
cele, wysiłek, informacja zwrotna, samodzielność, strategie pamięciowe.
Obywatelskość
klasa jako wspólnota, symbole, tradycje, pomoc innym, proste konsultacje.
Orientacja zawodowa
zainteresowania, zawody, praca jako wartość, mocne strony.
Klasy IV-VI
Obszar
Minimalny zakres treści
Relacje i przemoc
presja grupy, wykluczenie, cyberprzemoc, mediacja, rola świadka.
Zdrowie psychiczne
samoocena, stres, zmiany rozwojowe, proszenie o pomoc, równowaga.
Profilaktyka
mechanizmy nawyku, gry i media społecznościowe, podstawy profilaktyki substancji.
Cyfrowość i AI
dezinformacja, prywatność, ślad cyfrowy, prawa autorskie, odpowiedzialne korzystanie z AI.
Uczenie się
planowanie, cele, praca projektowa, informacja zwrotna, obciążenie.
Obywatelskość
samorząd, wolontariat, konsultacje, region i dziedzictwo.
Zdrowie
aktywność, żywienie, sen, pierwsza pomoc, bezpieczeństwo.
Orientacja zawodowa
mocne strony, kompetencje, zawody i ścieżki edukacyjne.
Klasy VII-VIII
Obszar
Minimalny zakres treści
Zdrowie psychiczne i kryzysy
stres egzaminacyjny, depresja i sygnały alarmowe, samouszkodzenia, pomoc profesjonalna.
Uzależnienia
substancje psychoaktywne, nikotyna, alkohol, nowe substancje, uzależnienia behawioralne.
Relacje i odpowiedzialność
przemoc, cyberprzemoc, zgoda, granice, odpowiedzialność prawna i społeczna.
Cyfrowość i AI
deepfake, manipulacja, dane osobowe, etyka AI, samodzielność pracy i oznaczanie wsparcia.
Zdrowie
decyzje zdrowotne, pierwsza pomoc, aktywność, sen, profilaktyka.
Uczenie się i egzamin
strategie, plan, informacja zwrotna, radzenie sobie z porażką i przeciążeniem.
Obywatelskość
debaty, wolontariat, prawa człowieka, samorząd, odpowiedzialność za wspólnotę.
Doradztwo
wybór szkoły, zawodu, konsultacje, portfolio, rynek pracy i kształcenie zawodowe.
XI. Działania skierowane do rodziców
Obszar
Zakres
Termin
Odpowiedzialni
Diagnoza i konsultowanie programu
ankiety, spotkania, konsultacje i przekazywanie wniosków
wrzesień i ewaluacja śródroczna
dyrektor, wychowawcy
Rozwój i emocje dziecka
warsztaty o potrzebach rozwojowych, granicach, komunikacji i samoregulacji
I okres
psycholog/pedagog
Bezpieczeństwo i standardy ochrony
drogi zgłaszania, zasady kontaktu, ochrona wizerunku, reagowanie na krzywdzenie
wrzesień i przypomnienia
dyrektor, zespół SOM, wychowawcy
Higiena cyfrowa i AI
kontrakt domowy, czas ekranowy, gry, media społecznościowe, prywatność i AI
I/II okres
informatyk, pedagog
Zdrowie psychiczne i kryzysy
sygnały ostrzegawcze, rozmowa z dzieckiem, miejsca pomocy, zasady pilnej interwencji
I okres
psycholog
Profilaktyka uzależnień
czynniki ryzyka, substancje i zachowania, komunikacja i wczesna reakcja
zgodnie z diagnozą
specjaliści
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
cele wsparcia, dostosowania, ocena skuteczności i rola rodzica
cały rok
specjaliści, wychowawcy
Adaptacja OP/kl. I/IV
przygotowanie do zmiany, samodzielność, wymagania i wspieranie bez wyręczania
przed i na początku roku
nauczyciele OP, I, IV
Zdrowie, ruch i pierwsza pomoc
nawyki, sen, żywienie, aktywność i podstawowe działania ratunkowe
II okres
pielęgniarka, nauczyciele
Doradztwo zawodowe
wspieranie zainteresowań, wybór szkoły i rola rodzica w decyzji
cały rok, szczególnie VII-VIII
doradca zawodowy
XII. Działania skierowane do nauczycieli i pracowników
Obszar doskonalenia
Minimalny zakres
Nowa podstawa programowa
warunki realizacji w oddziale przedszkolnym i klasach I oraz IV; zadania wychowawczo-profilaktyczne.
Praca z emocjami i zachowaniami trudnymi
regulacja, komunikacja bez przemocy, deeskalacja, działania naprawcze.
Profilaktyka przemocy i ochrona małoletnich
rozpoznawanie sygnałów, dokumentowanie, interwencja, obowiązki pracownika.
Kryzys psychiczny
rozmowa wspierająca, ocena pilności, bezpieczeństwo, współpraca z rodzicem i specjalistami.
Higiena cyfrowa i AI
ochrona danych, prawa autorskie, jakość treści, zasady korzystania przez uczniów i nauczycieli.
PPP i edukacja włączająca
diagnoza funkcjonalna, realne dostosowania, współpraca zespołu, ocena skuteczności.
Ocenianie i informacja zwrotna
standard informacji zwrotnej, kryteria sukcesu, samoocena, ocenianie wspierające.
Pierwsza pomoc i bezpieczeństwo
aktualizacja umiejętności, wypadki, wyjścia, wycieczki, ewakuacja.
Współpraca z rodzicami
trudne rozmowy, zapis ustaleń, granice komunikacji, ochrona danych.
Praktyczne wdrożenie szkoleń
zadanie wdrożeniowe, obserwacja koleżeńska, omówienie efektu i bank dobrych praktyk.
XIII. Współpraca ze środowiskiem i instytucjami
Partner
Zakres współpracy
Poradnia psychologiczno-pedagogiczna
diagnoza, konsultacje, wsparcie zespołów, szkolenia, interwencje i zalecenia.
Ośrodek pomocy społecznej / centrum usług społecznych
wsparcie rodziny, asystent rodziny, interwencje i działania środowiskowe.
Policja i straż miejska
bezpieczeństwo, cyberzagrożenia, odpowiedzialność prawna, profilaktyka i działania interwencyjne.
Sąd rodzinny i kuratorzy
współpraca w sytuacjach wymagających ochrony dobra dziecka i realizacja zaleceń.
Podmioty ochrony zdrowia
pierwsza pomoc, promocja zdrowia, konsultacje i wsparcie w kryzysie.
Organizacje pozarządowe
programy profilaktyczne, wolontariat, wsparcie osób pokrzywdzonych, edukacja obywatelska.
Instytucje kultury, biblioteki, muzea
dziedzictwo, kultura, projekty, czytelnictwo i aktywność off-line.
Kluby sportowe i ośrodki rekreacji
aktywność ruchowa, zdrowie i włączanie dzieci o zróżnicowanych potrzebach.
Szkoły ponadpodstawowe i pracodawcy
doradztwo edukacyjno-zawodowe, wizyty, prezentacja ścieżek i zawodów.
Straż pożarna i ratownicy
pierwsza pomoc, ewakuacja, bezpieczeństwo i reagowanie w sytuacji zagrożenia.
XIV. Reagowanie w sytuacjach zagrożenia i kryzysu
Szczegółowe działania prowadzi się zgodnie ze statutem, standardami ochrony małoletnich i procedurami szkoły. Poniższy schemat określa minimalny standard wspólny.
Etap
Minimalny standard działania
1. Zatrzymanie zagrożenia
zapewnienie bezpieczeństwa, rozdzielenie osób, wezwanie pomocy, pierwsza pomoc, ochrona innych dzieci.
2. Ocena pilności
ustalenie, czy zachodzi bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia, przemoc, podejrzenie przestępstwa lub konieczność wezwania służb.
3. Wsparcie dziecka/ucznia
spokojna rozmowa bez sugerowania odpowiedzi, zapewnienie obecności bezpiecznej osoby, ograniczenie powtarzania relacji.
4. Powiadomienie
niezwłoczna informacja dyrektora; kontakt z rodzicem, o ile nie zagraża to dobru dziecka; zawiadomienie właściwych służb, gdy wymagają tego przepisy.
5. Zabezpieczenie informacji
rzeczowa notatka: czas, miejsce, osoby, słowa dziecka, działania, decyzje; zabezpieczenie dowodów cyfrowych.
6. Plan dalszego wsparcia
ochrona osoby pokrzywdzonej, działania wobec sprawcy, wsparcie świadków, kontakt ze specjalistami i rodzicami.
7. Sprawdzenie skuteczności
kontrola poczucia bezpieczeństwa, realizacji ustaleń i potrzeby modyfikacji działań.
8. Analiza systemowa
ustalenie, czy zdarzenie ujawniło lukę w organizacji, dyżurach, procedurach, komunikacji lub profilaktyce.
Poziomy profilaktyki
Poziom
Adresaci
Przykłady
Uniwersalna
wszystkie dzieci, uczniowie, rodzice i pracownicy
rozwijanie kompetencji, zdrowia, relacji, bezpieczeństwa, norm i wiedzy.
Selektywna
grupy o podwyższonym ryzyku
dodatkowe zajęcia, program grupowy, konsultacje, wsparcie rodziny, współpraca z instytucją.
Wskazująca
osoby z objawami lub zachowaniem wysokiego ryzyka
indywidualny plan, interwencja, kontakt ze specjalistą, monitorowanie i ochrona bezpieczeństwa.
XV. Monitorowanie i ewaluacja programu
Obszar
Wskaźniki
Bezpieczeństwo
liczba i charakter zdarzeń; czas reakcji; poczucie bezpieczeństwa; znajomość dróg pomocy.
Relacje i przemoc
incydenty przemocy i wykluczenia; gotowość świadków; jakość rozwiązywania konfliktów.
Zdrowie psychiczne
samoocena dobrostanu; liczba zgłoszeń; dostęp do wsparcia; realizacja planów pomocy.
Zdrowie i ruch
udział w ruchu; frekwencja na WF; nawyki; umiejętności pierwszej pomocy.
Cyfrowość
wiedza o prywatności i dezinformacji; incydenty cyberprzemocy; znajomość zasad AI; aktywność off-line.
PPP i włączenie
terminowość i skuteczność pomocy; udział nauczycieli; realność dostosowań; współpraca z rodzicami.
Sprawczość
liczba inicjatyw dzieci/uczniów; konsultacje; propozycje wdrożone i informacja o efektach.
Uczenie się
stosowanie informacji zwrotnej; obciążenie; motywacja; udział w projektach.
Oddział przedszkolny
postępy w samodzielności, relacjach, regulacji emocji, ruchu i gotowości szkolnej.
Rodzice
udział, zrozumienie programu, jakość komunikacji, liczba i skuteczność konsultacji.
Harmonogram ewaluacji programu
Termin
Działanie
Odpowiedzialni
wrzesień 2026
ankiety o bezpieczeństwie i czynnikach chroniących i ryzyka, konsultacje, analiza danych za poprzedni rok szkolny.
Zuzanna Kowalska,
Joanna Szymkiewicz
maj/czerwiec 2027
ankiety o bezpieczeństwie,
Zuzanna Kowalska
do 31 sierpnia 2027
wnioski do programu na kolejny rok oraz powiązanie z nadzorem pedagogicznym.
dyrektor, rada pedagogiczna
XVI. Dokumentowanie i ochrona danych
• dokumentowanie ma potwierdzać cel, przebieg, uczestników w niezbędnym zakresie, efekt i wniosek;
• notatki dotyczące dziecka/ucznia zawierają fakty i cytaty istotne dla sprawy, bez ocen i zbędnych danych;
• dokumentację pomocy psychologiczno-pedagogicznej prowadzi się zgodnie z przepisami i zasadą minimalizacji;
• dane o zdrowiu, kryzysie, przemocy i sytuacji rodzinnej są udostępniane wyłącznie osobom uprawnionym;
• materiały fotograficzne i publikacje wymagają stosowania zasad ochrony wizerunku i prywatności;
• arkusze ankietowe powinny być anonimowe, jeżeli cel badania nie wymaga identyfikacji;
• dokumenty programu przechowuje się zgodnie z przepisami kancelaryjnymi i polityką ochrony danych szkoły.
XVII. Postanowienia końcowe
1. Program obowiązuje od dnia wskazanego w uchwale rady rodziców.
2. Wychowawcy i nauczyciele oddziału przedszkolnego opracowują plany pracy zgodne z programem, diagnozą grupy/klasy i aktualnymi potrzebami.
3. Zmiana programu wymaga zachowania właściwego trybu porozumienia i uchwalenia, chyba że ma charakter wyłącznie techniczny i nie zmienia treści działań.
4. Dyrektor zapewnia warunki realizacji programu, koordynuje współpracę, reagowanie i ewaluację.
5. Rada pedagogiczna wykorzystuje wyniki realizacji programu przy ustalaniu sposobu wykorzystania wyników nadzoru pedagogicznego i planowaniu pracy szkoły.
6. Program udostępnia się rodzicom, uczniom i pracownikom w sposób przyjęty w szkole; kluczowe treści przekazuje się dzieciom i uczniom w formie dostosowanej do wieku.